Acele, acemi, Acem, acı

pripremila: Lucija Janđel

ACELE

POSLOVICE

Acele ile menzil alınmaz.
dosl. u žurbi se ne cilja ->u žurbi se ni konak ne uzima;  što je brzo to je i kuso, na brzinu se samo muhe love

Acele işe şeytan karışır.
dosl. vrag se miješa u požurene poslove -> vrag je u detaljima
Prevelika žurba je majka kajanja, u smirenosti je spas, u žurbi kajanje

Acele yürüyen yolda kalır.
dosl. ostat će na putu onaj koji brzo hoda -> tiha voda brege dere
Onaj koji se žuri pokazuje da je to za njega prevelik zalogaj

Acele giden ecele gider.
dosl. oni koji se žure idu u smrt ->žuri polako
Kad se žurimo možemo počiniti fatalne pogreške, stoga je bolje ne žuriti

Acele bir ağaçtır, meyvesi pişmanlık.
dosl. Žurba je stablo, njegov plod je kajanje. -> Prvo skoči pa reci hop
Onaj tko se žuri, patit će zbog toga kasnije

Aceleci sinek süte düşer.
Dosl. nagli komarac (u)pada u mlijeko

IZRAZI

aceleye gelmek – prenagliti se, loše (u)činiti
aceleye getirmek – žuriti, požurivati, srljati
acelesi olmak – žuriti se

ACEMİ

POSLOVICE

Acemi katır kapı önünde yük indirir.
Dosl. neiskusna mula baca teret pred vratima ->uzdaj se u se i usvoje kljuse
Neodgovorni pomagači će te ostaviti na cjedilu u najgorem mogućem trenutku.

Acemi nalbant gâvur eşeğinde öğrenir.
dosl. kovački šegrt uči se na nevjernikovu magarcu
Onaj tko je vješt u svojoj profesiji čini svoje  prve pokušaje na bezvrijednom materijalu

Acemi nalbant gibi kâh nalına vurur, kâh mıhına.
dosl. kovački šegrt malo jedno priča, malo drugo
Ne postoji dosljednost između onoga što osoba kaže i onoga što čini; često to čini nesvjesno

Acemi marangozun talaşı tahtasından çok olur.
Dosl. tesarski šegrt ima više piljevine nego drva
Početnik čini puno više pogrešaka

IZRAZI I FRAZEMI

acemi çaylak – novajlija, šeprtlja
acemilik çekmek – imati poteškoća u nečem novo
acemi öğretmeye vakti olmamak, dosl. ne imati vremena uvježbati novaka; netko tko ne želi raditi  s nekompetentom osobom
acemilik çekmek – zbuniti se na novom poslu u kojem još nema iskustva
acemilik etmek – biti neiskusan

ACEM

IZRAZI I FRAZEMI

Acem işi – amaterski posao
Acem kılıcı gibi – dvoličan, prevrtljiv
Acem pilavı – vrsta pilava sa šafranom i dzumbirom koji se priprema u Iranu

ACI

POSLOVICE

Acı acıyı keser, su sancıyı.
Dosl. bol prekida bol, voda ranu ->klin se klinom izbija
Kako bi se jedna bol prekinula, treba se okrenuti drugoj.

Acı patlıcanı kırağı çalmaz.
dosl. gorki patlidžan ne ozebe ->neće grom u koprive
Mala, odnosno nikakva vjerojatnost da se nešto dogodi

Acı (kötü) söz insanı (adamı) dinden çıkarır, tatlı söz yılanı inden çıkarır.
dosl. gorka riječ uklanja čovjeka od vjere, slatka riječ uklanja zmiju iz njega
Toplom riječi može se doprijeti i do najhladnije osobe

Acıyan uyumuş, acıkan uyumamış.
dosl. onaj kojeg boli je zaspao, gladan nije
Ljudi trpe dosadu, ali ne podnose glad

Acıkan ne yemez, acıyan ne demez.
dosl. niti gladan jede niti bolan govori
Osoba u nevolji pokušava na sve načine zaraditi za život, dok povrijeđena osoba govori ono što mu padne na pamet ne razmišljajući o posljedicama

Acıklı başta akıl olmaz.
dosl. nema pameti u bolnoj glavi
Osoba u velikim problemima često ne razmišlja racionalno

Doğru/dost söz acıdır.
Dosl. istinita riječ/prijateljska riječ je bolna.
Konstruktivnu kritiku teško je prihvatiti.

Harmanda dirgen yiyen sıpa, yılına kadar acısını unutmaz.
dosl. magare  koje jede vile u sijenu, neće nagodine zaboraviti svoju bol
Oni koji su kažnjeni zbog neprimjerenog ponašanja dugo ne pokazuju isto ponašanje.

Sabır acıdır, meyvesi tatlıdır.
dosl. strpljenje je gorko, njegov plod sladak.
Iako je teško pokazati strpljenje, njegovi rezultati su vrijedni patnje.

Soğanın acısını yiyen bilmez, doğrayan bilir.
dosl. oni koji jedu luk ne znaju njegovu ljutinu, nego oni koji ga režu
Onaj koji je proizveo ili učinio nešto svjestan je uloženog truda

FRAZEMI

Acısını almak – ublažiti, zaustaviti (patnju), umirivati
Acısını bağrına/içine basmak/gömmek – pomiriti se sa patnjom, podnositi bol
Acı çekmek/duymak – bolovati, patiti od nečega, ispaštati
Acısını çıkarmak – nadoknaditi, osvetiti se
(ın) acısına dayanamamak – zaliti, biti u žalosti
(-a) acı gelmek – ganuti, rastužiti
Acı görmek – živjeti loše
Acı söylemek – govoriti oštro, govoriti ljutito
Acı tatlı – i ljuto i slatko, i dobro i loše
Acı vermek – uvrijediti, zadavati bol

Odgovori